شماره ۱۸۰ ماهنامه «مدیریت ارتباطات» با نگاهی ژرف به پدیده رو به گسترش «باجنیوزها»، تلاش کرده است پرده از یکی از بحرانهای خاموش دنیای رسانه و روابط عمومی بردارد؛ بحرانی که نهتنها اعتبار رسانهها را تهدید میکند، بلکه تعامل حرفهای میان سازمانها و افکار عمومی را نیز به چالش کشیده است.
ماهنامه «مدیریت ارتباطات» در شماره تازه خود که با مدیرمسئولی امیرعباس تقیپور و سردبیری علی ورامینی منتشر شده، یکی از حساسترین و کمتر بررسیشدهترین موضوعات رسانهای ایران را با جسارت روی میز گذاشته است: پدیده «باجنیوزها».
این واژه که از دل تجربههای زیسته مدیران روابط عمومی و روزنامهنگاران سربرآورده، به رسانههایی اطلاق میشود که انتشار یا عدم انتشار اخبار را به دریافت پول مشروط میکنند. پرونده اصلی شماره ۱۸۰، در پاسخ به سه پرسش بنیادین بنا شده است: باجنیوزها چه کسانی هستند، چگونه عمل میکنند و در کدام ساختارها رشد کردهاند؟
در این پرونده، با ۱۱ نفر از فعالان رسانهای و مدیران روابط عمومی گفتوگو شده است؛ از امیر لعلی و داوود محمدی تا مسعود یوسفنژاد و حدیث خسروی، هر یک با بیان تجربهای شخصی، چشماندازی تازه از زیستبوم باجخواهی در رسانهها ترسیم کردهاند. عدهای علت ظهور این پدیده را ساختارهای ناکارآمد رسانهای میدانند، گروهی دیگر به ضعف آموزش و نبود شفافیت در روابط عمومیها اشاره میکنند. وجه مشترک همه این دیدگاهها، هشدار نسبت به نهادینهشدن «باجخواهی رسانهای» در بخشهایی از رسانههای رسمی و غی رسمی است.
در سرمقاله این شماره با عنوان «تعامل حرفهای روابط عمومیها و حذف باجنیوزها»، امیرعباس تقیپور بر ضرورت بازتعریف نقش روابط عمومیها در عصر شهروندخبرنگاران تأکید میکند. به باور او، تنها با ارتقای دانش ارتباطی و تمرین شفافیت در سازمانها میتوان در برابر این پدیده ایستادگی کرد.
در کنار این پرونده ویژه، بخش «سخن ماه» نیز به واکاوی پنج دلیل کلیدی اهمیت موضوع پرداخته است: از نبود تعریف دقیق از باجنیوزها، تا خلأ قانونی و اقتصاد ضعیف رسانهها که باجخواهی را برای برخی به گزینهای اجتنابناپذیر بدل کرده است.
در بخش تحلیلی دیگر این شماره، محسن محمودی با روایتی تاریخی، ریشههای پدیده باجخواهی رسانهای را تا رم باستان دنبال کرده و نشان داده است که این معضل نه پدیدهای نوظهور، که زخمی تاریخی با لباسی مدرن است. او یادآوری میکند که حتی در قرون وسطی نیز افشای اطلاعات نخبگان، مگر با مجوز ویژه، جرم محسوب میشده است.
اما ماهنامه «مدیریت ارتباطات» فقط در حوزه آسیبشناسی متوقف نمانده؛ گزارشی مستقل درباره «۱۰ پلتفرم برتر فروش آنلاین طلا در جهان» نیز در این شماره آمده که در آن، حضور پررنگ یک برند ایرانی بهنام «میلی» برجسته شده است. میلی که از پاییز ۱۴۰۲ وارد بازار شد، اکنون با بیش از ۸.۵ میلیون کاربر، پیشتاز فروش طلای آنلاین در کشور است و به عنوان نمونهای موفق از تلفیق فناوری، اعتماد و سهولت معرفی شده است.
در نهایت، آنچه این شماره از «مدیریت ارتباطات» را ارزشمند میسازد، نه فقط پرداختن به مسئلهای حساس است، بلکه تلاشیست برای گفتوگوی جمعی میان روزنامهنگاران، مدیران روابط عمومی و جامعه. گفتوگویی برای بازسازی اعتماد و حرفهایگری در عرصهای که صداقت، سرمایه اصلی آن است.