مهندس خسرو رفیعی (عضو هیات مدیره انجمن روابط عمومی ایران): این روزها اعتمادسازی در جامعه ما بسیار مشکل شده و نیاز به آن هر روز پررنگ تر می شود. سال 1359 به دلیل عدم شناخت کارکرد روابط عمومی، این رشته بسیار مهم را از تحصیلات دانشگاهی حذف کردند و آن را به دست فراموشی سپرده و با دیگر رشته ها ادغام کردند. ولی نام روابط عمومی در سازمان ها استفاده می شد و وظایف دیگری به عهده آن قرار داده بودند. به طور کلی تا قبل از تشکیل روابط عمومی در شرکت نفت، کلمه ای به عنوان روابط عمومی در فرهنگ لغت ما نبود و در همین 50 سال گذشته، public relations را به روابط عمومی ترجمه کردند و قبل از آن در کشور ما روابط عمومی به مفهوم امروز وجود نداشت. این مهم در ابتدا مورد توجه مدیران ارشد ما قرار نگرفته بود، زیرا در سازمان ها به نوعی واحدهای خدماتی و پشتیبانی و تشریفاتی داشتیم که برخی از اینها فعالیت هایی را به عهده آنها قرار داده بودند و در کنار آن افرادی هم به نام میرزا بنویس یا قلم چی یا وقایع نگار، فعالیت های انتشاراتی سازمان را به عهده داشتند. به طور معمول فعالیت در سازمان های ما انحصاری و نوعی دیکتاتوری بر هر سازمان و گروهی حاکم بود و کمتر مسوولی اجازه می داد، مورد پرسش واقع شود یا پاسخگوی مخاطبین داخلی و بیرونی خود باشد. فراش باشی ها همچنان مدیریت حاکم و رعیت را، برسازمان های نوین نیز جاری کرده بودند و نظام فئودالی فقط چهره خود را به عناوین وارده بسنده کرده بود. کم کم نظام صنعتی و صنعت گرایی و شروع رقابت و ایجاد سازمان های بزرگ در زیر یک سقف و علاقه برخی بزرگان به فرهنگ غربی و تب زودهنگام استقبال از نظام های غربی مانند هر واردات دیگری، روابط عمومی را نیز شامل شد. همان گونه که هنوز فرهنگ بسیاری از مسائل اجتماعی را یاد نگرفته ایم و هنوز اندر خم یک کوچه بود ونحوه هماهنگی با ابزار جدید را نمی دانیم ولی استفاده می کنیم. از کشاورزی مدرن، به رغم بحران آب اطلاعی نداریم و از فناوری های جدید در بحث آب و کشاورزی و صنعت بی خبر هستیم ولی از آنها بهره مند شده ایم و کارکرد آن را نمی دانیم، علم روابط عمومی هم وارد شده و باید بتوانیم آن را با فرهنگ خود سازگار کنیم. هرچند ما ایرانی ها از دیرباز روابط عمومی را به عنوان مردم داری در فرهنگ خود و در اشعار خود در کلمات شاعران و بزرگان قدیمی ازهزاران سال پیش استفاده کرده ایم، ولی روابط عمومی به معنای امروزی کمتر درک و به آن پرداخته نشده است.
این موضوع در کشورهای پیشرفته جهان کاملا رشد کرده و جایگاه روابط عمومی در کنار فعالیت های مدیریتی تعریف شده و مرز بین مدیریت و روابط عمومی کاملا شناخته شده است. امروز در کشورما کاربرد روابط عمومی در ابعاد گوناگون اجتماعی، صنعتی و… جایگاه خاص خود را پیدا کرده و پاسخگویی و درک متقابل برای نظام رقابتی تعریف شده است ولی به رغم آشنایی کامل با روابط عمومی، چاپ ده ها کتاب، آشنایی با فناوری های نوین روز، هوش مصنوعی و تعریف علم روابط عمومی در برگزاری همایش های مختلف، هنوز جامعه ما با روابط عمومی بیگانه است. آنچه مهم است ما هنوز در بدو به کارگیری نیروی متخصص و کارکنان خود اصل روابط عمومی را مورد پرسش قرار نمی دهیم و کارکنان ما در بدو ورود به سازمان از روابط عمومی شناختی ندارند در صورتی که اگر از همان ابتدا هر کس بداند باید در مقابل فعالیت هایی که می کند به جامعه مخاطب خود پاسخگو باشد می توان جایگاه روابط عمومی را واضح تر و روشن تر مورد تجزیه و تحلیل قرار داد. در گذشته توجه مدیران به نوع کار و به کارگر یا کارمند بود، ولی امروز نمی توانیم به راحتی کار را تعریف کنیم و مسوولی را که بر آن می گماریم بدون شناخت اجتماعی، مشغول کار کنیم. عمل متقابل گروهی و فرآیند مدیریت رهبری در سازمان در رضایت شغلی کارکنان، از عواملی است که به صورت مستمر باید مورد بررسی قرار گیرد و در این رابطه برنامه های متنوعی برای آموزش انگیزه کارکنان در رضایت شغلی پیش بینی شده باشد. روابط عمومی در هر سازمان موجب می شود، علاقه و توجه مردم به سازمان بیشتر شده و فلسفه مدیریت و ساختار سازمانی و اثربخشی آن در سازمان در آیینه نگاه مردم قرار گیرد. موقعیت کنونی روابط عمومی به صورتی است که فرقی بین سازمان پاسخگو با سازمانی که برای دیدگاه مردم اهمیتی قائل نیست، ندارد و در رفتار متقابل مورد توجه قرار نمی گیرد و شرایط زمانی و مکانی روابط عمومی ها در دید مردم یکسان است. اگر ما نتوانیم با ایجاد ارتباط بین مردم و سازمان پیوستگی ایجاد کنیم دچار نوعی بیماری روحی می شویم و سلامت جامعه در خطر قرار می گیرد. به طور کلی انسان اجتماعی است، روابط عمومی باید قبل از اینکه برای تثبیت جایگاه سازمان کوشش می کند جایگاه خود را به درستی تبیین کرده و از هرگونه سوءتفاهم برای مخاطبین جلوگیری و جایگاهی مناسب که صداقت و درستی در رئوس سرفصل های کاری آن تعریف شده، در ذهن مخاطبان جاری سازد. در آن صورت است که یک روابط عمومی موفق می تواند برای سازمان خود کارکرد مناسب داشته و خوشنامی نام تجاری سازمان خود را به عنوان هدف اصلی به وجود آورد.
روابط عمومی عامل حفظ ارتباط مشترک، تفاهم، توافق بین سازمان و مخاطبان است و این کارکرد راهگشای مشکلات و معضلات سازمان است و به مدیران سازمان در حفظ آگاهی و اطلاعات و پاسخ دهی به مردم کمک می کند و این فرصت را برای مدیران به وجود می آورد تا بتوانند با آگاهی کامل با مخاطبین خود روبه رو شوند. هنر روابط عمومی به دست آوردن اعتماد مردم و استفاده اصولی از این اعتماد است و نقش کارکرد روابط عمومی از همین نقطه آغاز می شود. آنچه امروز شاهد آن هستیم اشتباهات جبران ناپذیری است که بر اثر پنهانکاری از مردم و عدم شفاف سازی به بار آمده است. هوا، آب، برق، اقتصاد، کشاورزی، صنعت و هر آنچه با آن روبه رو هستیم نشان از بی توجهی به مردم است. امروز مردم آگاه تر شده اند. ما اگر نتوانیم به روابط عمومی اهمیت داده و روابط عمومی را بهتر بشناسیم، نمی توانیم باور و اعتماد مردم را به دست آوریم.