حسین قوامی، استاد دانشگاه و فعال رسانهای حوزه مسئولیت اجتماعی، در ششمین وبینار تخصصی «ارتباطگر» با مرور ریشههای شکلگیری روابطعمومی مدرن و تحلیل نسبت آن با اعتماد اجتماعی گفت روابطعمومی زمانی مؤثر است که «گفتوگو جایگزین فاصله و انحصار شود» و سازمان و جامعه «در یک سطح» قرار گیرند.
قوامی در ابتدای سخنان خود با بازخوانی ماجرای معروف معدن کلورادو و نقش جان راکفلر و روزنامهنگار برجسته، آیویلی، این رویداد را «نقطه تولد روابطعمومی مدرن» دانست. او توضیح داد که راکفلر پس از اعتراضهای کارگری و انتشار گسترده اخبار منفی انتظار داشت رسانهها برایش خبرسازی مثبت کنند، اما آیویلی صراحتاً اعلام کرد حقیقت را دستکاری نخواهد کرد و به جای آن پیشنهاد گفتوگو با کارگران و خانوادههای آنان را داد؛ اقدامی که نهایتاً بحران را آرام کرد و مبنای رویکرد جدید روابطعمومی قرار گرفت.
به گفته قوامی، این تجربه نشان میدهد «فلسفه روابطعمومی نه تبلیغ، بلکه تعامل، شنیدن و ایجاد تفاهم» است.
او در ادامه چهار الگوی رایج روابطعمومی در جهان امروز را تشریح کرد: روابطعمومی تبلیغاتی با محوریت منافع سازمان، روابطعمومی اطلاعرسان که واقعیت را گزینشی بازتاب میدهد، روابطعمومی اقناعی با هدف جلب سود و مخاطب، و روابطعمومی مبتنی بر تفاهم که پیشرفتهترین سطح به شمار میرود. قوامی این مدل آخر را «روابطعمومی بالغ» توصیف کرد و گفت در این رویکرد سازمان خود را فراتر از مردم نمیبیند و شنیدن و اصلاح رفتار بخشی جداییناپذیر از عملکرد آن است.
او با اشاره به نقش مردم در بقای سازمانها توضیح داد هرجا رقابت وجود داشته باشد، روابطعمومی و مسئولیت اجتماعی بهطور طبیعی تقویت میشود؛ اما در شرایط انحصار، توجه به جامعه کاهش مییابد، زیرا سازمان خود را بینیاز از مردم تصور میکند. به گفته او، سازمانهایی که حیاتشان وابسته به انتخاب مردم است «چارهای جز احترام، شفافیت و رفتار مسئولانه» ندارند.
قوامی در بخش دیگری از سخنان خود پروژههای CSR در ایران را «یکسویه و کوتاهمدت» توصیف کرد و هشدار داد که چنین اقداماتی میتواند نتایج معکوس داشته باشد. او برای توضیح این موضوع به نمونه مشهور «پرورش مارها برای دریافت جایزه» اشاره کرد و آن را مصداق اقداماتی دانست که بدون تحلیل جامع، به آسیبهای پیشبینینشده منجر میشود.
وی تأکید کرد که سازمان و جامعه «در یک کشتی» قرار دارند و هر خدشه به این کشتی، هم جامعه و هم سازمان را آسیبپذیر میکند. از اینرو مسئولیت اجتماعی باید به توانمندسازی مردم، کاهش آسیبها و ایجاد رشد مشترک منجر شود. قوامی مسئولیت اجتماعی واقعی را «بلندمدت، پایدار و فراتر از حرکات تبلیغاتی» دانست.
وبینار تخصصی «ارتباطگر» با دبیری ابراهیم مولائی و با حضور سه سخنران شامل سیدرضا جمشیدی، سردبیر رسانه مسئولیت اجتماعی ایران؛ نازیلا حقیقتی، مدیر کمیته مسئولیت اجتماعی انجمن روابطعمومی ایران؛ و حسین قوامی برگزار شد.